In het acteerwerk ben ik dienstbaar voor de kandidaat. Het doel wordt besproken met zowel de deepnemer als indien van toepassing de coach, trainer, docent
De oefensituatie wordt dan zo realistisch mogelijk gemaakt,
Ik als trainingsacteur hou altijd zicht op de deelnemer. Kan diegene leren zonder dat de druk te hoog is? Ik reageer op hoe het voelt en overkomt wat de deelnemer doet, vanuit de rol die ik uitdraag. Wanneer de deelnemer iets doet wat effectief is, bijvoorbeeld duidelijk maken wat het doel is van waarom er een gesprek is of bij slecht nieuws snel tot de kern te komen en niet eromheendraait reageer ik daar in mijn rol direct op met feedback in het spel.
Ook in een situatie waar de deelnemer de-escaleert door begrip te tonen en in de schoenen te staan van degene voor zich, zal diegene dit gelijk door hebben in mijn gedrag en daarop een aangeleerde koppeling te maken in een prettige leeromgeving. Het contact wat ik maak buiten de rol om is ook essentieel om dat onderscheid goed te maken van de realiteit en wat er geoefend wordt. dit haalt de lading eraf. En zorgt dat iemand een positieve ervaring heeft met het leerproces
Na het moment van feedback zal de deelnemer het effect horen bij wat zij doen en hoe ik daarin reageer. Dit zonder te benoemen wat goed of fout is of verdere verdieping van de theorie erachter. Dit is laat ik als proffesionele trainingsacteur ook vooral aan de rol van de coach tenzij ander gevraagd wordt.
Ik leg uit wat ze eventueel meer of minder kunnen doen wat een ander resultaat kan geven. Vanuit die manier ondertitel ik de situatie door het behouden van een helicopterview en het pinpointen van wat de precieze dingen zinnen waren die werden gezegd en gedaan en het effect ervan.
Ik ben breed inzetbaar, van het spelen van zeer complexe psychiatrische problematiek, tot andere verstandelijke beperkingen, ben ik ook inzetbaar als lastige klant, tot vermoeiende collega, om daar mee om te gaan kan behoorlijk wat lading meebrengen, daarom maak ik met de kandidaat of cursist eerst contact en staat het gevoel dat zij hier kunnen proberen wat ze willen om te leren centraal, op die manier kan iemand ook al kleine succeservaringen krijgen. Dienstbaarheid staat hoog aan het vaandel, ik pas mij aan naar wat de klant verwacht voor me en blijf sterk in lijn en communicatie om een realistische situatie te bewerkstellen die perfect aansluit op het doen van de training.
Ook buiten de gewone trainingen is een specialiteit het werken als zwaar fysiek tegenspel verbaal reageren en fysieke weerstand geven op de deelnemer terwijl er nog oog is voor de toestand van de deelnemer en veiligheid voor iedereen. Daarin krijgen strategische plaatsing van bijvoorbeeld objecten en timing van gedrag in acht gehouden om optimaal de situatie neer voor het doel dat is gesteld vanuit de training.
Dit geeft ook weer hoeveel dingen er tegelijkertijd moeten worden gezien, gedaan en ingezet. Dat is nou precies wat ik met veel plezier doe in samenwerking met alle betrokkenen.
Andor Roelofsen – Trainingsacteur
Als fysieke trainingsacteur bied ik weerstand aan de deelnemers. Zij hebben een duidelijk doel: mij immobiliseren of onder controle krijgen. In dat proces geef ik zowel verbaal als fysiek tegenkracht.
Wat van mij wordt gevraagd, is het neerzetten van een realistisch personage. Met echte emotie, overtuiging en kracht. Een rol die de deelnemer uitdaagt en soms dwingt tot samenwerking met anderen.
Op het moment dat deelnemers gecoördineerd werken en handelen volgens het leerdoel, wordt dat direct zichtbaar in mijn gedrag. Mijn weerstand neemt af, ik geef me over of ik stop met schreeuwen. Zo fungeer ik als levende graadmeter van hun handelen.
Het meest uitdagende, maar ook het belangrijkste, is voortdurend oog houden op zowel de deelnemers als de instructeur. Veiligheid staat altijd voorop. Daarom moet ik op elk moment een spelsituatie kunnen aanpassen op basis van wat de trainer nog uit de oefening wil halen. Dat kan via een afgesproken gebaar of een korte aanwijzing.
Ondanks adrenaline, geluid en chaos blijf ik bewust van alles wat er gebeurt. Mijn bewegingen zijn doelgericht: ik zoek naar zwakke plekken en openingen, zoals een arm die niet goed wordt vastgehouden of incongruente communicatie. Nooit met het doel een deelnemer te beschadigen, en nooit impulsief alle kanten op. Altijd gecontroleerd en met focus.
Die rust is essentieel, zodat ik scherp blijf en achteraf gerichte feedback kan geven. Feedback zoals: “Als je zegt dat je iets gaat doen, doe het dan direct en samen.” Of: “Wanneer je me op mijn rug hebt, draai me gecoördineerd naar mijn buik, zodat je volledige controle hebt. Dan geef je me geen ruimte meer om tegen te werken.”
Zo maak ik van een oefening een realistische ervaring waar deelnemers écht van leren.
Als verbale acteur doe ik de karaktertrekken na van de persoon die uitgebeeld moet worden. Ik bén die persoon niet. Wat ik doe, is luisteren naar wat de deelnemer vertelt, de energie oppakken en daarmee werken. Ik check steeds of wat ik neerzet voldoende overeenkomt met het beeld van de deelnemer. Indien nodig stuur ik bij.
Ik luister gefocust, vraag door, geef aan wanneer ik iets niet helemaal begrijp en vat samen. Ik let op kleine signalen, nuances en dingen waar de deelnemer zich aan stoort. Die informatie gebruik ik later bewust in mijn spel, zodat de deelnemer daar gericht mee kan oefenen in een veilige leeromgeving.
Merk ik dat een deelnemer moeite heeft om ander gedrag te laten zien dan hij normaal doet, dan pas ik mijn spel daarop aan. Kleine veranderingen worden zo kleine overwinningen, en dat zie je direct terug in mijn reactie. Wanneer een deelnemer een effectieve interventie doet, verandert mijn houding mee. Praat de deelnemer zachter, dan word ik ook rustiger. Was iemand gewend de boventoon te voeren en kiest hij voor een andere aanpak, dan ziet hij het effect daarvan onmiddellijk in mijn gedrag. Zo wordt zichtbaar dat zijn handelen daadwerkelijk resultaat heeft.
Als verbale acteur werk ik sterk intuïtief. Ik stem af op lichaamstaal, intonatie en de exacte woorden van de deelnemer. Na afloop kan ik daar gerichte feedback op geven: hoe iets overkomt, wat het met mij doet in de rol en welke interventies werkend zijn.
Mijn doel is niet om het de deelnemer zo moeilijk mogelijk te maken. Mijn doel is dat de deelnemer leert, op een manier die prettig en veilig voelt. Echt leren gebeurt namelijk vooral wanneer iemand ontspannen is en ruimte ervaart. Daarom zeg ik vaak: “Probeer van alles uit. Hier kan niets kapot.” Dat geeft deelnemers de vrijheid om dingen te doen die ze anders misschien nooit zouden durven.
Voor mij is het belangrijk om echt contact te maken met de cursist en me te verplaatsen in de training. Van daaruit zet ik een rol neer waar de deelnemer daadwerkelijk iets aan heeft. Minstens zo belangrijk is het contact met de trainer. Wat spreken we af, wat willen we bereiken en wat sturen we bij? De kern van de opdracht en het leerdoel hebben altijd de hoogste prioriteit. Zo komen theorie en praktijk samen in een realistische en effectieve leerervaring.
Het spelen van personen met complexe problematiek vraagt meer dan alleen acteren. Het gaat om atypisch gedrag, mentale ziektebeelden, verstandelijke beperkingen, autisme, ADHD en alles wat daarbij kan horen.
In mijn werk heb ik me vaak diep moeten verplaatsen in deze personen. Kruipen in hun belevingswereld, hun overtuigingen, hun denkpatronen en hun uitdagingen. Ik heb moeten leren structuur te vinden in hun chaos. Juist daardoor kan ik zeer specifieke gedragskenmerken herkennen en geloofwaardig toepassen in een specialistische rol.
Deze mensen voelen zich vaak ver verwijderd van de “normale” wereld. Voor een deelnemer kan het leerdoel dan ook zijn: echt contact maken. En contact maken begint met je kunnen inleven in de belevingswereld van de ander. Begrijpen waar iemand mee bezig is. Luisteren zonder direct te oordelen.
Maar hoe moeilijk is het om geen oordeel te hebben over gedrag dat je totaal niet begrijpt?
Precies daar ligt de kracht van de trainingsacteur. Vanuit mijn rol kan ik laten voelen wat werkt en wat niet werkt. Ik kan gedrag spiegelen, reacties oproepen en daarna uitleggen wat er gebeurde. Voor deelnemers wordt dat vaak een les die ze nooit meer vergeten.
De rol wordt altijd aangepast aan het leerdoel van de training. Bij deze doelgroep kan er van alles spelen: extreme angsten, waanideeën, impulsieve of dwangmatige klachten. In de praktijk moet je normaal diep graven om iemand echt te begrijpen. Hoe waardevol is het dan dat er iemand is die kan uitleggen wat werkt? Iemand die kan duiden waarom een bepaalde houding, benadering of manier van communiceren effectief was bij het complexe gedrag dat de trainingsacteur liet zien.
Dit soort rollen kan worden ingezet bij demonstraties, één-op-één trainingen of oefeningen voor hulpdiensten die te maken krijgen met complex gedrag. In eerdere trajecten heb ik onder andere samengewerkt met de GGZ en de politie om dergelijke trainingen realistisch en leerzaam vorm te geven.
Bij een één-op-één training met beveiligers was het doel om hen te leren omgaan met verliezen. Een heftig, maar waardevol leerdoel: beveiligers ervoeren hoe ze zelf reageerden onder druk en wat hun automatische reacties waren wanneer ze het even niet redden. Mijn belangrijkste taak was oog houden op de deelnemer en positief contact na de oefening behouden, zodat veiligheid en leerervaring altijd aanwezig bleven.
De training startte in een dojo, waar de deelnemers mij moesten helpen en vervolgens geconfronteerd werden met een overweldigende tegenstander. Een groot deel van de beveiligers vond het leuk, uitdagend en leerzaam, een klein deel raakte gefrustreerd, wat een menselijke reactie is.
Wat ik uit deze ervaring heb geleerd, is hoe belangrijk het was om ook kleine positieve acties van de deelnemer te herkennen en daarop te reageren. Het ging erom dat er gehandeld werd. Zelfs als de kracht niet volledig aankwam, maar de intentie er wel was, moest dit gezien worden en benut worden in het spel.
Bij één deelnemer, een jonge vrouw, werd dit extra duidelijk. Vooraf had de trainer één-op-één gevraagd, “Hoe zit je erin?” Ze lachte aanvankelijk vrolijk, maar brak bij deze vraag, ze was gespannen, had weinig ervaring met geweld en was zichtbaar emotioneel. Door kalmte en duidelijkheid te bieden kon ze de oefening starten.
Ik gaf haar een gecontroleerde fysieke tackle, waarna ze door mij werd geplaatst in een full mount. Ze was aanvankelijk in de verliezende hand, maar het belangrijke was dat ze handelde. Ik reageerde met kreten van pijn en ongecoördineerde slagen, waardoor zij ruimte kreeg voor nieuwe interventies. Ze vond openingsmomenten, manoeuvreerde onder mij vandaan en sloeg terug.
Het doel was niet om te winnen of volledig te verliezen, maar om handelen te stimuleren. De oefening werd stopgezet terwijl ik de overhand had. Achteraf voelde de deelnemer zich opgelucht en zelfverzekerder, en gaf aan veel geleerd te hebben over haar eigen handelen. Voor mij was dit een moment van kippenvel: duidelijk werd dat mijn inzet als trainingsacteur echt een verschil maakte en iemand hielp zich voor te bereiden op stressvolle situaties.
Training: 1 op 1 met beveiligers